Zwarte puntjes in de hoek van de badkamer of achter de kast in de slaapkamer: schimmel op de muur is vervelend en ongezond. Schimmel verwijderen kun je in de meeste gevallen prima zelf, als je het goed aanpakt en ook de oorzaak oplost. Hieronder lees je welk middel je gebruikt, hoe je veilig werkt en hoe je voorkomt dat de schimmel terugkomt.
In het kort
- Kleine plekken tot ongeveer 1 m² kun je zelf aanpakken.
- Werk altijd nat en draag handschoenen, mondkapje en bril.
- Chloor werkt het best in de badkamer, chloorvrij op gekleurde muren.
- Meng schimmelverwijderaars nooit met andere schoonmaakmiddelen.
- Goed ventileren is de enige manier om schimmel te voorkomen.
Waarom ontstaat schimmel op een muur?
Schimmel groeit waar het langdurig vochtig is. De sporen zweven altijd door de lucht en gaan pas groeien als ze op een vochtig, koel oppervlak terechtkomen. Een relatieve luchtvochtigheid van boven de ongeveer 70 procent is al genoeg om schimmel een kans te geven.
De meest voorkomende oorzaken in huis zijn:
- Condens: warme, vochtige lucht slaat neer op een koude muur, bijvoorbeeld in de badkamer na het douchen of in de slaapkamer in de winter.
- Koudebruggen: plekken waar de isolatie onderbroken is, zoals rond kozijnen, in hoeken van buitenmuren en bij een betonnen latei.
- Te weinig ventilatie: dichte roosters, een afzuiging die niet werkt of was die binnen droogt.
- Lekkage of optrekkend vocht: een lekkende leiding, dakgoot of kapotte voeg die water in de muur laat lopen.
- Meubels tegen een buitenmuur: er komt geen lucht achter, de muur blijft koud en vochtig.
Weet je de oorzaak niet zeker, hang dan een paar weken een hygrometer op. Die kost ongeveer 10 tot 20 euro en laat zien hoe vochtig het in de ruimte is. Ideaal is een luchtvochtigheid tussen ongeveer 40 en 60 procent.
Schimmel op muur herkennen
Niet elke donkere vlek is schimmel. Schimmel zie je meestal als kleine zwarte, grijze of groenige puntjes die in groepjes bij elkaar zitten en langzaam groter worden. Vaak ruikt het in de ruimte muf. Vuil of roet zit juist egaal op de muur en veegt makkelijk weg. Twijfel je, druppel dan een beetje chloorhoudend middel op de vlek: schimmel wordt binnen een paar minuten lichter, vuil blijft donker.
Let ook op plekken die je niet direct ziet: achter de kast, achter gordijnen, in de hoek van het plafond en rond de raamkozijnen. Juist daar blijft de lucht stilstaan en is de muur het koudst.
Kun je schimmel verwijderen zelf doen?
Bij kleine plekken tot ongeveer een vierkante meter op een gladde ondergrond, zoals tegels, kit of een geschilderde muur, kun je het prima zelf doen. Het gaat dan meestal om oppervlakkige schimmel door condens.
Let op
Is de besmette plek groter dan ongeveer een vierkante meter, zit de schimmel in gipsplaat, isolatie of hout, of komt hij steeds terug na schoonmaken, dan is er vaak een onderliggend vochtprobleem. Laat dan een specialist of aannemer kijken. Heb je astma, COPD of een verminderde weerstand, laat het werk dan door iemand anders doen.
Benodigdheden
- Schimmelverwijderaar op basis van chloor, of een chloorvrij middel (bijvoorbeeld op basis van waterstofperoxide)
- Spons of zachte borstel en een emmer met lauw water
- Oude doeken of keukenpapier en een vuilniszak
- Rubberen handschoenen
- Stofmasker (FFP2) en een veiligheidsbril
- Plantenspuit (als het middel niet in een sprayflacon zit)
- Eventueel: anti-schimmelverf, isolerende grondverf of nieuwe sanitairkit
Welk middel werkt het beste?
Er zijn verschillende middelen in omloop. Ze werken niet allemaal even goed, en niet elk middel past bij elke ondergrond.
| Middel | Werking | Geschikt voor | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Schimmelverwijderaar met chloor | Doodt schimmel en bleekt zwarte vlekken | Tegels, voegen, kit, wit geschilderde muren | Sterke geur, niet op gekleurde ondergronden, nooit mengen met andere middelen |
| Chloorvrije schimmelverwijderaar | Doodt schimmel, bleekt minder | Gekleurde muren, plafonds, slaapkamers | Soms twee keer behandelen nodig |
| Schoonmaakazijn | Remt schimmel op gladde, niet-kalkhoudende ondergrond | Kleine plekjes op tegels | Werkt minder goed en tast natuursteen en kalk aan |
| Water met allesreiniger | Verwijdert alleen het zichtbare deel | Niet geschikt als enige behandeling | Schimmel komt snel terug |
Voor zwarte schimmel verwijderen in de badkamer is een middel met chloor meestal het meest effectief: het doodt de schimmel en haalt de vlekken weg. Voor een geschilderde muur in de woon- of slaapkamer kies je liever een chloorvrij middel, omdat chloor kleuren kan aantasten en de geur lang blijft hangen.
Schimmel verwijderen in 6 stappen
1. Bescherm jezelf en ventileer
Zet ramen en deuren open en zet de afzuiging aan. Trek handschoenen aan en draag een stofmasker en veiligheidsbril. Bij het schoonmaken komen sporen vrij, en schimmelverwijderaars zijn niet goed voor je ogen en luchtwegen.
Let op
Meng een chloorhoudend middel nooit met azijn, ontkalker of ammoniak. Daarbij ontstaan giftige gassen. Gebruik één middel per keer en spoel tussendoor goed na met water.
2. Niet droog afborstelen
Veeg of borstel schimmel nooit droog weg. Dan verspreid je de sporen door de ruimte en komt de schimmel even later op een andere plek terug. Werk altijd nat: de sporen blijven dan in het water en de doek hangen.
3. Middel aanbrengen en laten inwerken
Spuit het middel royaal op de schimmel en een randje van ongeveer 10 cm eromheen. Laat het inwerken volgens de verpakking, meestal 10 tot 30 minuten. Bij een chloorhoudend middel zie je de zwarte vlekken dan vaak al lichter worden.
4. Afnemen en naspoelen
Neem de plek af met een vochtige spons of zachte borstel. Spoel daarna na met schoon water en dep droog met keukenpapier of een oude doek. Gooi de doeken direct weg in een dichte vuilniszak. Zijn er nog vlekken zichtbaar, herhaal dan de behandeling na een dag.
5. Goed laten drogen
Laat de muur helemaal drogen voordat je verder gaat. Ventileer extra en zet de verwarming iets hoger. Een vochtige muur overschilderen sluit het vocht in en is vragen om nieuwe schimmel.
6. Kit of verf vervangen waar nodig
Zit de schimmel in de sanitairkit rond douche of bad, dan krijg je hem er vaak niet meer helemaal uit. De schimmel groeit in de kit zelf. Snijd de oude kit weg, maak de naad schoon en ontvet hem, laat drogen en zet nieuwe sanitairkit met schimmelwerend middel.
Op een geschilderde muur blijven soms grijze vlekken achter. Zet daar eerst een isolerende grondverf op, zodat de vlekken niet door de nieuwe verf heen komen, en schilder daarna met een vochtbestendige of anti-schimmel muurverf.
Schimmel muur badkamer: extra aandacht
De badkamer is de plek waar je het vaakst schimmel op de muur en het plafond ziet. Na een douchebeurt komt er in korte tijd veel vocht vrij. Laat de mechanische afzuiging na het douchen nog minimaal 15 tot 30 minuten op de hoogste stand draaien en zet de deur op een kier, zodat er droge lucht kan instromen.
Trek na het douchen met een wisser de wanden en de glazen wand droog. Dat kost een minuut en scheelt veel vocht. Ventileert je badkamer alleen via een raam, zet dat raam dan na het douchen wijd open en niet alleen op een kiertje. Bij een plafond van gipsplaat of een nieuwe wand is het belangrijk dat je de juiste plaat en afwerking kiest; lees daarvoor ook onze uitleg over gipsplaten afwerken met de juiste voorstrijk en verf.
Tip
Controleer of het ventilatierooster of de afzuiging echt trekt: houd een vel keukenpapier tegen het rooster. Blijft het niet hangen, dan is het rooster vervuild of werkt de ventilator niet goed. Maak het rooster schoon met een sopje of laat de installatie nakijken.
Schimmel voorkomen
Schoonmaken haalt de schimmel weg, maar ventileren voorkomt dat hij terugkomt. Met een paar vaste gewoontes houd je de muren droog.
- Laat ventilatieroosters boven de ramen altijd open staan, ook in de winter.
- Zet de afzuigkap aan tijdens het koken en laat hem na afloop nog even doordraaien.
- Droog geen was in huis, of alleen in een ruimte met goede afzuiging.
- Houd meubels ongeveer 5 tot 10 cm van buitenmuren af.
- Verwarm alle kamers een beetje, ook de slaapkamer; een koude kamer met dichte deur is gevoelig voor condens.
- Lucht ’s ochtends kort maar krachtig door met ramen tegen elkaar open.
Blijft het op dezelfde plek vochtig, ondanks goed ventileren, dan zit er waarschijnlijk een koudebrug of lekkage achter. Dan helpt schoonmaken maar tijdelijk en is het zinvol om de oorzaak bouwkundig te laten aanpakken.
Aan de slag
Pak schimmel aan zodra je hem ziet: hoe eerder, hoe makkelijker. Werk nat, met handschoenen en mondkapje, kies het juiste middel voor de ondergrond en laat de muur goed drogen. Ga daarna op zoek naar de oorzaak en verbeter de ventilatie. Begin vandaag met een hygrometer, dan weet je binnen een paar weken precies hoe vochtig het in huis is.
Veelgestelde vragen over schimmel verwijderen
Schimmel kan klachten geven zoals hoesten, een verstopte neus en geïrriteerde ogen, vooral bij mensen met astma of allergieën. Ruim het daarom snel en veilig op. Bij aanhoudende klachten is het verstandig om je huisarts te raadplegen.
Azijn kan schimmel op gladde, kalkvrije ondergronden remmen, maar werkt minder sterk dan een speciale schimmelverwijderaar. Op natuursteen en kalkhoudende voegen tast azijn het materiaal aan. Gebruik het nooit samen met chloor.
Nee, de schimmel groeit dan gewoon door de nieuwe verf heen. Verwijder de schimmel eerst, laat de muur goed drogen en zet een isolerende grondverf. Daarna kun je schilderen met een vochtbestendige of anti-schimmel muurverf.
Meestal omdat de oorzaak niet is opgelost: te weinig ventilatie, een koudebrug of een lekkage. Schoonmaken haalt alleen het zichtbare deel weg. Meet de luchtvochtigheid en kijk of er een vochtbron in of achter de muur zit.
Een chloorhoudend middel kan de vlekken lichter maken, maar schimmel zit vaak diep in de kit. In dat geval is vervangen de beste oplossing. Snijd de oude kit weg, maak de naad schoon en droog en zet nieuwe sanitairkit.
