Radiatorombouw maken: zelf een strakke ombouw van MDF bouwen

Een kale radiator onder het raam is zelden een sieraad. Met een radiatorombouw maken verander je die in een strak meubel met een handig bovenblad voor planten of boeken. In dit artikel lees je welk materiaal je kiest, hoe je de maten bepaalt zodat de warmte er nog goed uit kan en hoe je de ombouw stap voor stap bouwt en afwerkt.

Waarom een radiator ombouw?

Een radiator ombouw verbergt leidingen, kranen en stofnesten en geeft de ruimte een rustiger uitstraling. Het bovenblad werkt als extra vensterbank of als plank, en met een paar centimeter meer diepte maak je er zelfs een zitbankje van. Ook in een kinderkamer is het prettig: hete randen en scherpe lamellen zijn afgeschermd.

Er is wel een keerzijde. Elke ombouw houdt een deel van de warmte tegen. Een goed ontworpen exemplaar met voldoende ventilatie kost ongeveer 5 tot 15 procent warmteafgifte, een dichte kast veel meer. Het ontwerp draait dus om één ding: lucht moet onderin naar binnen kunnen en bovenin of aan de voorkant weer naar buiten.

Welk materiaal kies je?

De meeste doe-het-zelvers kiezen voor MDF, en dat is niet voor niets. Het is vlak, laat zich strak zagen en frezen en is na een goede grondlaag prachtig glad te lakken. Bij een radiator is vochtbestendig MDF een slimme keuze, omdat het minder snel werkt door de wisseling tussen warm en koud.

Materiaal	Voordelen	Nadelen	Prijsindicatie per m²
Gewoon MDF 18 mm	Strak, goedkoop, makkelijk te verven	Gevoelig voor vocht, zware platen	ongeveer 10 tot 20 euro
Vochtbestendig MDF 18 mm	Stabieler bij warmte en vocht	Iets duurder	ongeveer 20 tot 35 euro
Multiplex (berken)	Sterk, mooie kopse kant	Duurder, meer schuurwerk	ongeveer 35 tot 60 euro
Massief grenen	Natuurlijke uitstraling	Kan krimpen en scheuren door warmte	wisselend per plank

Voor de voorkant heb je een rooster nodig. Je kunt kant-en-klare geperforeerde MDF-platen kopen met ronde of vierkante gaatjes, of een metalen roosterplaat. Wil je het helemaal zelf doen, dan frees of zaag je verticale sleuven in een massieve plaat. Dat is mooi maar bewerkelijk.

Radiatorombouw zelf maken: de juiste maten

Meet eerst de radiator zelf op: breedte, hoogte en diepte vanaf de muur, inclusief de kranen aan de zijkant. Daar tel je ruimte bij op, zodat de warme lucht kan circuleren en je later nog bij de kraan kunt. Deze vuistregels werken in de praktijk goed:

• Breedte: radiatorbreedte plus ongeveer 5 tot 10 centimeter aan elke kant, zeker aan de kant van de thermostaatkraan.
• Hoogte: radiatorhoogte plus minstens 5 centimeter tot onder het bovenblad.
• Diepte: radiatordiepte plus ongeveer 3 tot 5 centimeter tussen radiator en rooster.
• Onderkant: laat de onderkant open of houd de plint 8 tot 10 centimeter vrij, zodat koude lucht kan instromen.

Zit de radiator onder een vensterbank, dan moet het bovenblad daar netjes onder passen of juist eroverheen steken. Houd in dat geval minstens 3 centimeter ruimte tussen ombouw en vensterbank, of maak het bovenblad gedeeltelijk open met een rooster.

Stappenplan: radiatorombouw maken

1. Maak een tekening en zaaglijst

Teken de ombouw op schaal met de buitenmaten. Schrijf daarna per onderdeel de zaagmaat op: twee zijkanten, een bovenblad, eventueel een bovenregel en onderregel voor het frontframe en het roosterpaneel. Houd rekening met de plaatdikte van 18 mm, die tel je bij elke verbinding mee.

2. Zaag de onderdelen op maat

Zaag met een cirkelzaag langs een geleiderail voor rechte kanten, of laat de platen op maat zagen bij een houthandel. Dat scheelt veel werk en levert haaks zaagwerk op. Zaag in de zijkanten aan de achteronderkant een uitsparing voor de plint, zodat de ombouw strak tegen de muur valt.

3. Maak het frontframe met rooster

Het front bestaat meestal uit een omlijsting van stroken MDF van ongeveer 6 tot 8 centimeter breed, met daarachter het roosterpaneel. Lijm en schroef de stroken haaks aan elkaar, of gebruik deuvels of lamellen voor een onzichtbare verbinding. Lijm het rooster aan de achterkant van het frame met een rand van ongeveer 1 centimeter overlap.

4. Zet de kast in elkaar

Boor voor in MDF en verzink de schroefgaten, anders splijt de plaat. Lijm en schroef de zijkanten aan het bovenblad en daarna het frontframe tussen of voor de zijkanten. Controleer met een winkelhaak of alles haaks staat voordat de lijm droogt. Laat de lijm ongeveer een uur aantrekken.

5. Plamuur en schuur

Vul de schroefgaten en naden met plamuur en laat die volgens de verpakking drogen. Schuur daarna alles glad met korrel 120 en vervolgens korrel 180. Rond de scherpe randen een klein beetje af met schuurpapier; dan blijft de verf er beter op zitten en beschadigt de rand minder snel.

6. Grondverf en lak

Stof het werkstuk goed af en zet de kopse kanten van het MDF eerst extra in met grondverf, want die zuigen veel op. Breng een of twee lagen grondverf voor MDF aan en schuur tussendoor licht met korrel 240. Werk af met twee lagen watergedragen lak in zijdeglans; die vergeelt niet door de warmte. Laat elke laag goed drogen, meestal 4 tot 6 uur, en verf het rooster met een kleine roller zodat de gaatjes niet dichtslibben.

7. Plaatsen en vastzetten

Zet de verwarming uit en laat de radiator afkoelen. Schuif de ombouw over de radiator en zet hem met twee of drie hoekijzers aan de muur vast, zodat hij niet kan omvallen als iemand op het bovenblad leunt. Gebruik bij voorkeur hoekijzers met een sleufgat, zodat je de ombouw later makkelijk kunt losnemen voor onderhoud.

Mdf radiatorombouw of een kant-en-klare radiator cover?

Kant-en-klare ombouwkasten zijn er in standaardmaten, vaak in wit gelakt MDF. Ze kosten ongeveer 80 tot 250 euro, afhankelijk van maat en afwerking. Dat is handig als je radiator een gangbare maat heeft en je weinig gereedschap hebt. Een zelfgemaakte mdf radiatorombouw kost aan materiaal vaak ongeveer 50 tot 120 euro, maar je bepaalt zelf de maat, het rooster en de kleur.

Zelf bouwen loont vooral als de radiator onder een schuine vensterbank zit, als je hem wilt laten aansluiten op een kast ernaast of als je een extra diep bovenblad wilt. Wie de smaak te pakken krijgt, kan dezelfde technieken gebruiken voor andere maatwerkkasten in huis, zoals een kast onder een schuine wand op zolder.

Veelgemaakte fouten bij een radiatorombouw

• Een gesloten onderkant. Zonder instroom van koude lucht werkt de radiator nauwelijks.
• Te weinig ruimte boven de radiator. De warme lucht hoopt zich op en de kast wordt een oven.
• Alkydlak op MDF bij een radiator. Die vergeelt sneller door de warmte; watergedragen lak blijft wit.
• Kopse kanten niet gegrond. Ze zuigen de verf op en worden ruw.
• De kraan vergeten. Je moet altijd bij de thermostaatkraan en het ontluchtingsventiel kunnen.

Aan de slag met je radiatorombouw

Een radiatorombouw maken is een overzichtelijke timmerklus voor een weekend. Meet ruim, houd onder en boven genoeg ruimte voor luchtstroming, kies vochtbestendig MDF met een goed rooster en werk af met een watergedragen lak. Maak het front afneembaar en houd de thermostaatkraan vrij, dan heb je een mooi meubel zonder dat je kamer kouder wordt.

Veelgestelde vragen over radiatorombouw maken